























































































































































































































































































































































































Programma’s voor defensiestartups
Hoe je een programma met mentoring ontwerpt voor startups in defensietechnologie.
Nederlands
Wat deze presentatie behandelt
Wat deze presentatie behandelt
Wat deze presentatie behandelt
De defensieaccelerator van de NAVO
DIANA start elk jaar meer challenges
DIANA had 3 pilotchallenges in 2023, 5 in 2024 en 10 in 2025.
- 2023 33
- 2024 55
- 2025 1010
Wat geselecteerde startups krijgen
Subsidies, testlocaties en militaire gebruikers
DIANA biedt subsidies zonder aandelenafstand en toegang tot 16 acceleratorlocaties en ruim 200 testcentra.
- Subsidie zonder aandelen
- 16 acceleratorlocaties
- 200+ testcentra
- Mentornetwerk
- Betrouwbare investeerders
- Eindgebruikers bij bondgenoten
Dual use vanaf het begin
Combineer defensie met een civiele markt
DIANA zoekt technologie voor commerciële markten die ook defensie kan dienen.
- Commerciële markt omzet terwijl defensiecontracten rijpen
- Defensie en veiligheid het tweede gebruik
Het Europees Defensiefonds
Het meeste EU-geld gaat naar ontwikkeling
Het fonds heeft 7.953 miljoen euro voor 2021-2027, twee derde voor ontwikkeling.
- Onderzoek € 2.651 mln€ 2.651 mln
- Ontwikkeling € 5.302 mln€ 5.302 mln
Waarom consortia startups zoeken
Mkb-bedrijven verhogen het subsidiepercentage
Ontwikkelprojecten krijgen een hoger percentage als het mkb minstens 10% van de kosten draagt.
- Mkb draagt 10% van de kosten hoger subsidiepercentage
- Mkb uit een andere lidstaat telt dubbel
- Disruptieve technologie 4 tot 8% van het fonds
De Amerikaanse SBIR-fasen
Eerst haalbaarheid, dan R&D, dan markt
SBIR financiert de eerste twee fasen; voor de markt is ander geld nodig.
- Fase I concept, 6 tot 12 maanden
- Fase II R&D, tot 2 jaar
- Fase III markt, geen SBIR-geld
Vroege subsidies en investeerders
Een vroege subsidie kan investeerders trekken
In een Amerikaanse energiestudie verdubbelde een SBIR-subsidie ongeveer de kans op durfkapitaal.
Exportcontrole
Technologie mailen kan export zijn
Onder EU-recht is gecontroleerde software of technologie buiten de EU mailen een export.
- Software en technologie zijn ook goederen
- Mailen of uploaden buiten de EU is export
- Uitleg aan de telefoon kan meetellen
- Gelijste goederen vragen een vergunning
Veiligheidsmachtiging
Een machtiging vraagt een sponsor
In de VS kan een bedrijf zijn eigen veiligheidsmachtiging niet zelf aanvragen.
- Kan een startup zelf een machtiging aanvragen? Nee. Een overheidsdienst of een gemachtigde opdrachtnemer sponsort die.
- Wanneer kan sponsoring beginnen? In elke fase van de opdracht, ook tijdens de aanbesteding.
De mentorpool
Mentoren die weten hoe defensie inkoopt
Het DIANA-netwerk telt wetenschappers, ingenieurs, eindgebruikers en experts in overheidsinkoop.
- Wetenschappers en ingenieurs technische toets
- Militaire eindgebruikers echte behoeften en veldtests
- Inkoopexperts aanbestedingen en contracten
- Investeerders kapitaal dat defensie kent
Bronnen
Het onderzoek achter deze presentatie
- NATO (2026) Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic (DIANA) North Atlantic Treaty Organization, NATO topic page
- European Parliament & Council of the European Union (2021) Regulation (EU) 2021/697 establishing the European Defence Fund, Articles 4 and 13 Official Journal of the European Union, L 170, 12 May 2021, 149-177
- European Parliament & Council of the European Union (2021) Regulation (EU) 2021/821 setting up a Union regime for the control of exports, brokering, technical assistance, transit and transfer of dual-use items, Articles 2 and 3 Official Journal of the European Union, L 206, 11 June 2021
- U.S. Small Business Administration (2026) What is the purpose of the SBIR & STTR programs? SBIR.gov, America’s Seed Fund, program tutorial
- Howell, S. T. (2017) Financing innovation: Evidence from R&D grants American Economic Review, 107(4), 1136-1164
- U.S. Department of Defense (2020) National Industrial Security Program Operating Manual (NISPOM), 32 CFR 117.9 Entity eligibility determination for access to classified information Code of Federal Regulations, Title 32, Part 117 (eCFR)
Stem het programma af op defensie-inkoop
Plan vanaf week één voor lange inkooptrajecten, exportregels en machtigingen.