Mentor ve Sponsor Farkı: Mentorluk mu, Sponsorluk mu?
Mentor size tavsiye verir: deneyimini paylaşır, sorularınızı yanıtlar, düşünmenize yardım eder. Sponsor ise sizi savunur: etkisini kullanarak sizi terfiler, görünür projeler ve yeni roller için öne süren kıdemli bir kişidir. Mentor sizinle konuşur; sponsor, kararların alındığı yerde sizin hakkınızda konuşur.
İnsanların bol bol mentoru olabilir ve yine de kariyerleri durabilir, çünkü etkisi olan kimse adlarını öne sürmüyordur. Bu rehber farkı, sponsorların ne yaptığını ve sponsorluğu kayırmacılığa dönüştürmeden bir mentorluk programına nasıl ekleyeceğinizi anlatıyor.
Fark ne
Mentorluk gelişimle ilgilidir: beceri, muhakeme ve bakış açısı. Görüşmeler baş başadır, mentor az risk alır, gündemi büyük ölçüde menti belirler.
Sponsorluk ilerlemeyle ilgilidir. Sponsor itibarının bir kısmını sizin üzerinize koyar. Başarırsanız onun muhakemesi iyi görünür, başarısız olursanız bedeli ona da çıkar. İnsanların sponsoru dinlemesinin nedeni bu risktir.
Sylvia Ann Hewlett ayrımı Forget a Mentor, Find a Sponsor (2013) kitabıyla yaygınlaştırdı. Vurguladığı nokta, tavsiyenin tek başına kimin terfi ettiğini nadiren değiştirdiğiydi. Daha önce Ibarra, Carter ve Silva (2010), yüksek potansiyelli kadınların erkek meslektaşlarına göre “fazla mentorluk aldığını ama yeterince sponsorluk almadığını” bulmuştu. Catalyst’in takip anketinde erkekler %15 daha fazla terfi almıştı.
Mentor ve sponsor karşılaştırması
| Boyut | Mentor | Sponsor |
|---|---|---|
| Rol | Danışman, fikir ortağı, rehber | Savunucu, destekçi, kapı açan |
| Ne harcar | Zaman ve bilgi | Etki, itibar ve siyasi sermaye |
| Görünürlük | Çoğunlukla baş başa görüşmeler | Açık: toplantılarda, yetenek değerlendirmelerinde ve terfi kararlarında hareket eder |
| Kim kimi seçer | Menti çoğu zaman mentor arar ya da program eşleştirir | Sponsor, genellikle kanıtlanmış performansa bakarak protejesini seçer |
| Kıdemli kişi için risk | Düşük: kötü bir tavsiye mentora nadiren zarar verir | Gerçek: başarısız bir proteje sponsorun muhakemesini sorgulatır |
| Tipik eylemler | Geri bildirim verir, deneyim paylaşır, soru sorar, kaynak önerir | Rollere aday gösterir, zorlayıcı görevler için önerir, yetenek değerlendirmelerinde savunur, tanıştırmalar yapar |
| Zaman ufku | Aylar ya da yıllar; belirli bir hedef olmadan da sürebilir | Somut fırsatlara bağlı; çoğu zaman bir terfi ya da yedekleme döngüsü etrafında |
| Genç tarafın borcu | Hazırlık ve takip | Sponsorun bahsini haklı çıkaran görünür, güçlü işler |
Mentor sizi hazırlar. Sponsor birinin bunu fark etmesini sağlar.
Koçluk ise başka bir şeydir. Koç, belirli bir beceri üzerinde çalışan ücretli bir profesyoneldir; koçluk ve mentorluk arasındaki farklar yazısına bakın. Sponsor ne ücretlidir ne de tarafsız.
Sponsor ne yapar
Pratikte sponsorluk birkaç somut eylemden oluşur:
- Adınızı öne sürer: bir rol açıldığında ya da bir projeye lider gerektiğinde, kısa liste yazılmadan önce.
- Yetenek değerlendirmelerinde sizi savunur, kanıtla konuşur ve işiniz hafife alındığında itiraz eder.
- Zorlayıcı görevler bulur: seviyenizin biraz üstünde, başarının fark edileceği kadar görünür işler.
- Ağırlığı olan tanıştırmalar yapar: “Muhakemesine güvenirim, ona yarım saat ayırın.”
- Sizi korur: riskli bir proje ters gittiğinde bağlam sağlar ve arkanızda durur.
- Kıdemli kişilerin sizi nasıl gördüğünü söyler; böylece itibarınızdaki bir açığı erken kapatabilirsiniz.
Bunların çoğu siz odada değilken olur. Sponsorluğun görülmesi zor, eksikliğinin yaşanması kolay olmasının nedeni budur.
- Geri bildirim verir
- Deneyim paylaşır
- Tanıştırırken kefil olur
- Zorlayıcı rol bulur
- Terfiye aday gösterir
Mentorlar solda çalışır, sponsorlar sağda hareket eder.
Mentorluk ve sponsorluk neden birleştirilmeli
Her biri sorunun yarısını çözer. Yalnızca mentorluk, yetkin ama yine de gözden kaçan insanlar yetiştirebilir, çünkü tavsiye terfi toplantısına girmez.
Yalnızca sponsorluk ise sponsorlara benzeyen insanları kayırma eğilimindedir. Altında mentorluk yoksa insanları hazır olmadan rollere de itebilir. Birlikte bir sıra oluştururlar:
- 1MentorlukBeceri, muhakeme ve bilgi kazandırır
- 2GörünürlükZorlayıcı işler sponsorlara kanıt verir
- 3SponsorlukEtkisi olan biri kişiyi öne sürer
Bu yüzden sponsorluk, liderlik mentorluk programlarına ve üst kademelerde az temsil edilen gruplara yönelik programlara doğal bir eklentidir.
Sponsorluk aşaması nasıl tasarlanır
Bunu işleyen bir mentorluk programının üzerine ikinci bir aşama olarak yürütün.
- Etkilemesi gereken kararları adlandırın. Terfi dönemleri, yedekleme planlaması, zorlayıcı görevler, müşteri teması. Adı konmuş kararlar olmadan sponsorların üzerinde hareket edeceği bir şey olmaz.
- Gerçek etkisi olan sponsorlar bulun. Bu kararlara yakın durmaları gerekir. Yalnızca görüşmeyi değil, harekete geçmeyi taahhüt edip edemeyeceklerini sorun.
- Protejeleri yayımlanmış kriterlerle seçin. Aday göstermeyi başvuruyla birleştirin. Kriterleri yayımlayın: performans, hazırlık, mentorluk aşamasını tamamlamış olmak.
- Raporlama hatlarının dışında eşleştirin. Doğrudan raporlama ilişkisi olmasın, mümkünse farklı bir birimden olsun.
- Tek sayfalık bir anlaşma yazın. Hedef rol, sponsorun bu dönem için iki üç somut eylemi ve görüşme sıklığı. “Onu birimler arası bir liderlik rolü için önermek” bir taahhüttür. “Gelişimini desteklemek” değildir.
- Mentoru da sürece katın. Gelişimi mentor, savunuculuğu sponsor üstlenir. Farklı kişiler olabilirler.
- Görüşmeleri değil, eylemleri takip edin. Yapılan aday göstermeler, bulunan görevler, yapılan tanıştırmalar. Her çeyrek sorun: “Protejeniz için ne yaptınız?”
- Bir karşılaştırma noktasına göre ölçün. Terfileri, iç geçişleri ve kurumda kalmayı aşama dışındaki benzer bir grupla karşılaştırın. Kime yaradığını görmek için gruplara göre raporlayın.
Her dönemi en az bir gerçek terfi ya da atama kararını kapsayacak uzunlukta planlayın.
Kendinize nasıl sponsor bulursunuz
Sponsorluk kanıtın peşinden gelir, bu yüzden doğrudan istemek nadiren işe yarar. İşe yarayanlar:
- Görünür ve güçlü işler çıkarın. Üst yönetim için önemli projeleri üstlenin ve iyi bitirin.
- Hedeflerinizi bilinir kılın. Kimse istediğinizi bilmediği bir rol için sizi savunamaz. Birden fazla kişiye söyleyin.
- İki kademe yukarıda ve yanlarda ilişki kurun. Sunum yapın, özeti yazın, birimler arası toplantıyı yönetin.
- Bir mentoru sponsora dönüştürün. Zamanı geldiğinde sorun: “Beni bölge rolü için önerir misiniz?”
- Karşılığını verin. Sonuç üretin; sponsorunuzun eksik olduğu bilgi ve becerileri getirin.
Önce mentorluk tarafı için mentor nasıl bulunur rehberine bakın.
Tuzaklar
- Kayırmacılık. Yapısız sponsorluk, sponsorlara benzeyen ve onlar gibi ilişki kuran insanlara akar. Yayımlanmış kriterler, ortak bir aday havuzu ve gruplara göre raporlama kullanın.
- Kapalı seçim. İş arkadaşları protejelerin nasıl seçildiğini göremezse aşama özel bir kulüp gibi görünür. Seçimi herkese anlatın.
- Göstermelik temsil. Birini destek vermeden görünür bir role koymak, onu herkesin önünde başarısızlığa hazırlar.
- Tek sponsora bağımlılık. Sponsor ayrılırsa proteje savunucusunu kaybeder. Birden fazla kıdemli ilişkiyi teşvik edin.
- Tutulamayacak sözler. Sponsor kapı açar ama terfiyi garanti edemez. Bunu anlaşmaya yazın.
- Sponsor yükü. Mentor başına menti sayısını sınırladığınız gibi sponsor başına proteje sayısını da sınırlayın.
- Eşitlik mevzuatı. Belirli bir gruba yönelik programlara ilişkin kurallar ülkeden ülkeye değişir. Birleşik Krallık’ta 2010 Eşitlik Yasası’nın 158. ve 159. maddeleri pozitif eylemin ne zaman mümkün olduğunu düzenler. İK’yı ya da hukuk birimini erkenden sürece katın.
Sponsorluk aşamasını Mentornity’de yürütmek
Mentornity’de roller yeniden adlandırılabilir; ikinci bir aşamada “sponsor” ve “proteje” kullanabilirsiniz. Departman ya da ekip alanında zorunlu bir “farklı” eşleştirme kuralı, sponsorları protejenin biriminin dışında tutar. Yapılandırılmış seanslar her taraf için ayrı açıklamalar ve her görüşmenin öncesinde ve sonrasında sorular içerir; bu, sponsorlara ne yaptıklarını sormanın basit bir yoludur. Hatırlatmalar sessizleşen eşleşmelere ulaşır, raporlar kimin ne sıklıkla görüştüğünü gösterir. Şirket içi mentorluk yazılımı sayfasına bakın. 10 kullanıcıya kadar ücretsizdir.
Program tasarımına dair diğer rehberler rehberler sayfasında.