Flaş Mentorluk Nedir, Program Nasıl Yürütülür?
Flaş mentorluk, genellikle 30 ila 60 dakika süren tek seferlik bir mentorluk görüşmesidir. Menti tek bir somut soruyu, o konuda deneyimi olan bir mentora getirir ve yeniden görüşme taahhüdü yoktur. Uzun bir ilişkinin derinliği yerine hız ve erişim sunar.
Flaş mentorluk nedir
Bir flaş görüşmenin üç özelliği vardır:
- Tek soru. Menti tek ve somut bir konuyla gelir: “İlk maaş pazarlığıma nasıl hazırlanırım?” ya da “Benden yaşça büyük birine nasıl geri bildirim veririm?”
- Tek görüşme. Eşleşme dönemi, altı aylık plan ya da hedef belgesi yoktur. Görüşme kendi içinde tamamlanır.
- Seçilen deneyim. Mentoru menti seçer, genellikle bir mentor listesinden. Çünkü o kişi tam da bu durumu yaşamıştır.
İyi mentor olabilecek birçok kişi, bir yıl boyunca her ay görüşme sözü veremediği için uzun programlara hayır der. Bir saat istendiğinde ise çoğu kabul eder. Flaş mentorluk bu bir saati programın düzenleyebileceği bir şeye dönüştürür.
Tek seferlik mentorluk, talep üzerine mentorluk ya da mentor ofis saatleri olarak da anılır.
Flaş, hızlı ve klasik mentorluk karşılaştırması
| Flaş mentorluk | Hızlı mentorluk | Klasik mentorluk | |
|---|---|---|---|
| Biçim | Randevulu tek birebir görüşme | Tek etkinlikte dönüşümlü kısa turlar | Süren birebir ilişki |
| Tipik süre | 30–60 dakika, bir kez | Tur başına 10–15 dakika | 2–4 haftada bir saat, 6–12 ay |
| Kim seçer | Menti mentoru seçer | Düzenleyen sırayı belirler | Genellikle program eşleştirir |
| Odak | Tek somut soru | Tanışma ve hızlı tavsiye | Geniş gelişim hedefleri |
| Mentorun ayırdığı zaman | Uygun olduğunda bir iki saat | Bir etkinlik | Aylar |
| Ana risk | Belirsiz soru görüşmeyi boşa harcar | Derinleşmeye süre yetmez | Eşleşmeler zamanla sessizleşir |
En yakın akrabası hızlı mentorluktur. Hızlı mentorluk sabit bir etkinlikte, zamanlayıcıyla yapılır. Flaş mentorluk ise menti ihtiyaç duyduğunda randevuyla alınır. Hızlı mentorluk etkinliği mentorlarla tanışmak için iyidir; flaş mentorluk, size yardım edebilecek olana geri dönmenin yoludur.
Kariyer yönü, liderlik gelişimi ya da özgüven için klasik mentorluk hâlâ doğru biçimdir. Flaş mentorluk, bir yıl gerektirmeyen birçok soruyu karşılar.
Ne zaman kullanılır
Şunlardan en az biri geçerliyse flaş mentorluk uygundur:
- Mentorlar az ya da çok kıdemliyse. Üst düzey yöneticiler, kurucular ve uzmanlar çoğu zaman saat ayırabilir, ay ayıramaz.
- Mentiler mentorlardan çok fazlaysa. Her mentor bir çeyrekte bir iki kişi yerine çok sayıda kişiye yardım edebilir.
- Sorular somut ve zamanı belliyse: bir mülakat, bir sunum, bir terfi dosyası, son tarihi olan bir karar.
- Tam bir programdan önce ilgiyi ölçmek istiyorsanız. Bir aylık görüşmeler, insanların hangi konuları sorduğunu ve hangi mentorların arandığını gösterir.
- Topluluğunuz dağınıksa. Mezun ağları ve farklı lokasyonlarda çalışan şirketler, saat dilimleri arasında kısa video görüşmeleri sunabilir.
Hedef zamanla davranış değişikliğiyse ya da menti henüz ne soracağını bilmiyorsa daha az uygundur. Bu durumda daha uzun bir ilişki ya da ikisinin karışımı daha iyi sonuç verir.
Flaş mentorluk programı nasıl yürütülür
- Amacı tek cümleyle yazın. “İlk iki yılındaki çalışanlar, her türlü kariyer sorusu için kıdemli bir meslektaşla 45 dakikalık görüşme alabilir.” Bu cümle kimin randevu alacağını, kimin mentorluk yapacağını ve kapsamı belirler.
- Mentorları küçük ve net bir taleple davet edin. Örneğin bir çeyrek boyunca ayda iki adet 45 dakikalık görüşme. Tanımlı bir talep, “mentor olur musunuz?” sorusundan daha çok evet alır.
- İşe yarar profiller oluşturun. Her mentor üç ila beş konuyu sade bir dille yazar: “mühendislikten ürün yönetimine geçiş”, “doğum izninden dönüş”. Mentiler unvana göre değil, konuya göre seçer.
- Mentorlar müsaitlik açsın. Böylece mentiler e-postayla pazarlık yapmadan doğrudan randevu alır. Popüler mentorlar bunalmasın diye haftalık sınır ve asgari bildirim süresi koyun.
- Menti randevu alırken sorusunu yazsın: bir iki cümle ve gerekli bağlam. Bu tek alan, görüşme kalitesine her eğitimden fazla katkı yapar.
- Görüşme yapısını iki tarafla önceden paylaşın (aşağıda).
- Bir kez takip edin. Görüşmeden hemen sonra mentiye bir soru, iki ila dört hafta sonra bir soru daha sorun. Yeniden görüşmek isteyen eşleşmelere izin verin.
- Her ay gözden geçirin. En çok hangi konulara randevu alındığına, hangi mentorların dolduğuna ve hangi saatlerin boş kaldığına bakın. Eksik konular için mentor bulun.
İyi bir 45 dakikalık görüşme
Net bir yapı, kısa bir görüşmeyi aceleye gelmiş değil, verimli hissettirir.
- Soruyu yeniden ifade
- Mentor netleştirir
- Asıl konuşma
- Menti özetler
- Kapanış, sonraki adım
30 dakikada asıl konuşmayı kısaltın, 60 dakikada ona daha çok yer açın.
Mentorun netleştirici soruları neyin denendiğini, kısıtları ve iyi bir sonucun neye benzediğini kapsar. Sonunda menti sonraki adımı kendi cümleleriyle söyler. Görüşme başına tek soru olsun. İkinci büyük bir konu çıkarsa yeni randevu alın.
Mentorlar iki alışkanlıktan kaçınmalı: bütün kariyer hikâyesini anlatmak ve sorulandan farklı bir sorunu çözmek. İlk on dakika dinleyin, sonra amaçlı konuşun.
Mentinin getirmesi gereken sorular
İyi sorular somut, güncel ve bu mentorun gerçekten yaşadığı türdendir:
- “X’ten teklif aldım, işverenim de karşı teklif yaptı. Benim gözden kaçırabileceğim neyi tartardınız?”
- “Bu planı gelecek hafta yönetime sunuyorum. Siz nereye itiraz ederdiniz?”
- “Eski ekip arkadaşlarımın yöneticisi oldum. İlk ayda sizin için ne işe yaradı?”
- “[Alan] alanına geçmek istiyorum. Bulunduğum yerden en gerçekçi ilk adım nedir?”
- “Bu iki yaklaşım arasında karar veriyoruz. Benzer bir kararı siz nasıl verdiniz?”
- “Sürekli [tekrarlayan sorun] ile karşılaşıyorum. Sırada ne denerdiniz?”
“Kariyerimi nasıl geliştiririm?” gibi geniş sorular ya da internette cevabı bulunan sorular zayıftır. Mentiden randevu almadan önce geniş soruyu tek bir karara, tek bir duruma ya da tek bir adıma indirmesini isteyin. Daha fazlası için bkz. mentora sorulacak sorular.
Hazırlık on dakika sürer: mentorun profilini okuyun, soruyu ve bağlamı yazın, işe yarar bir cevabın neye benzeyeceğine karar verin.
Nasıl ölçülür
Her görüşme kendi içinde tamamlandığı için ölçüm basittir. Her ay şunları izleyin:
- Arz: mentor başına açılan saatler ve en az bir saat açan mentor sayısı.
- Talep: açılan saatlerin ne kadarının alındığı ve en çok randevu alınan konular.
- Gerçekleşme: alınan randevulara karşı yapılan görüşmeler; gelmeyenler ve son dakika iptaller dâhil.
- Fayda: her görüşmeden hemen sonra “Aradığınızı buldunuz mu?”
- Eylem: iki ila dört hafta sonra “Görüşmeden bir şeyi uyguladınız mı?”
- Geri dönüş: yeniden randevu alan mentiler ve devam etmeyi seçen eşleşmeler.
Bunları birlikte okuyun. Çok sayıda boş saat genellikle belirsiz profillere ya da zayıf duyuruya işaret eder. Çok randevu ama düşük puan genellikle belirsiz sorulardan kaynaklanır; zorunlu soru alanı bunu düzeltir. Talebin çoğunu birkaç mentor karşılıyorsa onların konularında yeni mentor bulun.
Yazılımla yürütmek
Programı yönetenin zorlandığı kısım koordinasyondur: güncel müsaitlik, çakışmayan randevular, bağlantılar, hatırlatmalar ve yapılan görüşmelerin kaydı.
Mentornity’de mentorlar tek seferlik ya da haftalık tekrar eden zaman aralıkları açar, mentiler bunları kendi saat dilimlerinde doğrudan alır. Bağlı Google veya Outlook takvimlerindeki dolu saatler kapanır, video bağlantıları otomatik oluşturulabilir. Yöneticiler menti başına haftalık görüşme sınırı ve asgari bildirim süresi belirleyebilir. Havuz programlarında etiket kuralları hangi mentinin hangi mentordan randevu alabileceğini belirler; programlar her görüşmeden önce ve sonra soru sorabilir. Topluluk mentorluğu yazılımı sayfasına bakın ya da akışı denemek için 10 kullanıcıya kadar ücretsiz bir program açın.