Mentorluk Programı Değerlendirme: Çerçeve, KPI, Zamanlama
Mentorluk programı değerlendirme, programın planlandığı gibi işleyip işlemediğini ve kurulduğu hedeflere doğru ilerleyip ilerlemediğini kontrol etmektir. Katılımı, ilişki kalitesini ve birkaç sonuç göstergesini sabit noktalarda ölçer, bulguları bir sonraki dönemi iyileştirmek için kullanırsınız.
Neden değerlendirmeli
- Programı yürürken düzeltmek için. Eşleşmelerin üçte birinin görüşmeyi bıraktığını gösteren bir ara kontrol, özenle hazırlanmış bir kapanış raporundan daha değerlidir.
- Neyin kalacağına karar vermek için: hangi format, eşleştirme kuralları ve seans planı tekrarlanmalı.
- Sponsora anekdotla değil, kanıtla yanıt vermek için.
Değerlendirmeyi yalnızca üçüncü neden yönlendiriyorsa iş bir raporlama ödevine döner. İlk ikisiyle başlayın.
Dört seviyeli bir çerçeve
Donald Kirkpatrick’in eğitim için geliştirdiği Kirkpatrick modelinin dört seviyesi vardır: tepki, öğrenme, davranış ve sonuçlar (Kirkpatrick Partners). Mentorluğa uyar, çünkü insanların ne hissettiğini neyin değiştiğinden ayırır.
| Seviye | Mentorluk programı için soru | Tipik kanıt |
|---|---|---|
| 1. Tepki | Mentorlar ve mentiler bunu değerli buldu mu? | Görüşme sonrası geri bildirim, kapanış anketi |
| 2. Öğrenme | Mentiler ne öğrendi: beceri, özgüven, çevre? | Başlangıçta ve sonda hedeflere göre öz değerlendirme, mentor gözlemleri |
| 3. Davranış | Mentiler işte ya da okulda farklı davranıyor mu? | Hedef ilerlemesi, örnekler, yönetici ya da danışman görüşü |
| 4. Sonuçlar | Hedeflenen göstergeler değişti mi? | Kurumda kalma, iç geçişler, hazırlık, akademik ilerleme |
- seviyede durmayın: memnuniyeti toplamak kolaydır ama bir değişim göstermez. Tek başına 4. seviyeye de atlamayın: 2. ve 3. seviye olmadan bir göstergenin neden değiştiğini açıklayamazsınız.
İzlenecek KPI’lar
Her gruptan birkaç tane seçin. Katılım programın gerçekten işleyip işlemediğini, kalite insanların zamanına değip değmediğini, sonuçlar da amacına doğru ilerleyip ilerlemediğini gösterir.
| Grup | KPI | Nasıl hesaplanır ya da toplanır |
|---|---|---|
| Katılım | Başvurular | Dönem başına mentor ve menti başvurusu, hedefe göre |
| Katılım | Eşleşme oranı | Eşleşen katılımcı ÷ uygun başvuran |
| Katılım | Eşleşme başına görüşme | Kayıtlı görüşme ÷ aktif eşleşme, plana göre |
| Katılım | Kopma | Görüşmeyi bırakan ya da erken ayrılan eşleşme ÷ tüm eşleşmeler, zamanlamasıyla |
| Kalite | Memnuniyet | Görüşmelerden sonra ve sonda puan artı bir açık uçlu soru |
| Kalite | Hedef ilerlemesi | Mentinin her hedefe başlangıçta, ortada ve sonda verdiği puan |
| Sonuç | Kurumda kalma | 6 ya da 12 ay sonra kurumda kalan mentiler, karşılaştırma grubuna göre |
| Sonuç | Terfi ya da iç geçiş | Takip dönemindeki hareketler, karşılaştırma grubuna göre |
| Sonuç | Hazırlık | Bir sonraki role hazırlık, yönetici ya da öz değerlendirme |
| Sonuç | İlerleme (öğrenciler) | Devam, mezuniyet ya da işe veya yüksek lisansa geçiş |
Sonuç satırlarını kanıtlanmış etkiler olarak değil, göstergeler olarak ele alın. Dönem başlamadan her KPI’ın yanına bir hedef yazın; örneğin “program ortasına kadar eşleşme başına en az dört görüşme”. Hedefi olmayan bir sayı okunamaz.
Ne zaman ölçmeli
- Başlangıç, ilk görüşmeden önce. Mentiler her hedefte kendini puanlar; özgüven, çevre ve kalma niyeti de eklenir.
- Ara kontrol. Kısa bir nabız yoklaması: eşleşmeler görüşüyor mu, faydalı mı, önlerinde bir engel var mı? Yeniden eşleştirme ya da müdahale zamanı budur.
- Dönem sonu. Tam anket, hedeflerin yeniden puanlanması, toplam görüşme sayısı ve tamamlama.
- Takip, üç ila on iki ay sonra. Davranış ve sonuçların görünmesi zaman alır.
- Başlangıç
- Ara nabız yoklaması
- Dönem sonu anketi
- Takip
Her nokta için soru metinleri mentorluk değerlendirme anketi soruları şablonunda.
Veri kaynakları
Her sayının hangi kaynaktan geldiğini belirtin.
- Anketler. Kısa olsun ve aynı noktalarda aynı hedef sorularıyla tekrarlansın; böylece yanıtlar zaman içinde karşılaştırılabilir.
- Görüşme kayıtları. Tarihler, katılım, tamamlanan seanslar, görüşme sonrası geri bildirim. Bunlar görüşü değil, davranışı kaydeder.
- İK, öğrenci işleri ya da üyelik kayıtları. Erişimi veri sahibiyle netleştirin ve katılımcılara kayıt sırasında neyin kullanılacağını söyleyin. Yalnızca toplu sonuç raporlayın, kişileri tanınır kılacak kadar küçük grupları göstermeyin. GDPR, Türkiye’de KVKK ve benzeri mevzuat açık bir amaç ve veri en aza indirme ister.
Adil karşılaştırma
Her değerlendirme şu soruyla karşılaşır: bu zaten olmayacak mıydı? Mentorluğa başvuranlar zaten daha motive ya da daha bağlantılı olabilir, bu yüzden “mentorluk alan ve almayan” tabloları programı olduğundan iyi gösterebilir.
Mütevazı etkiler bekleyin. Gençlik, akademik ve iş yeri çalışmalarını kapsayan bir meta-analiz mentorluğu pek çok olumlu sonuçla ilişkilendirdi. Etkiler genel olarak küçüktü (Eby ve ark., Journal of Vocational Behavior, 2008).
- Önce ve sonra
- Mentiler ve herkes
- Eşleştirilmiş grupBenzer rol, seviye, kıdem
- Bekleme listesi ya da kademeliSonra başlayanlarla kıyas
- Rastgele atama
- Eşleştirilmiş karşılaştırma grubu: rol, seviye, kıdem ya da sınıf olarak benzer, programa katılmayan kişiler.
- Bekleme listesi: talep mentor sayısını aşıyorsa bekleme listesi bir dönem için doğal bir karşılaştırma grubudur.
- Kademeli başlatma: önce bazı birimlerde başlatın ve sonra başlayanlarla karşılaştırın.
Bulguları neden-sonuç olarak değil, ilişki olarak raporlayın (“mentilerin 12 aylık kurumda kalma oranı eşleştirilmiş karşılaştırma grubundan yüksekti”). Maliyet ve sonuçları yan yana görmek için mentorluk programı yatırım getirisi rehberine bakın.
Sık yapılan hatalar
- Başlangıç ölçümü yok. Başlangıç noktası olmadan değişimi gösteremezsiniz.
- Yalnızca memnuniyet. Hedef ilerlemesi ve davranışla birlikte ölçün.
- Çok fazla KPI. İyi izlenen altı KPI, gevşek izlenen yirmi KPI’dan iyidir. Her birine bir sahip ve bir hedef verin.
- Yalnızca sonda ölçmek. Üçüncü haftada görüşmeyi bırakan eşleşmelere o zaman ulaşamazsınız.
- Nedensellik iddiası.
- Ayrılanları yok saymak. Yalnızca bitirenlere anket yapmak her sayıyı şişirir. Ayrılanlara kısaca nedenini sorun.
- Kimsenin okumadığı veri. Bulguların kime gideceğine ve hangi karara yarayacağına karar verin. Mentorluk sonuçları nasıl raporlanır rehberine bakın.
Program döngüsünün geri kalanı mentorluk programı nasıl yönetilir rehberinde.
Mentornity’de değerlendirme
Tabloyla yürütülen bir programda katılım verisini e-postayla kovalamanız gerekir. Mentornity’de ayarlanan her görüşme tarihi, katılımcıları ve seansıyla kaydedilir. Yöneticiler hangi eşleşmelerin görüştüğünü, hangilerinin geride kaldığını ve hangilerinin sessizleştiğini görür. Seanslara görüşme öncesi ve sonrası sorular eklenebilir, geri bildirim formları programın parçasıdır ve açık formu olanlara hatırlatma gider. Raporlar grafik, Excel ya da PDF olarak dışa aktarılır; yanında her hafta güncellenen bir Program Sağlığı skoru bulunur. Şirket içi mentorluk programlarına göz atın ya da 10 kullanıcıya kadar ücretsiz deneyin.