Mentor vinden: waar je zoekt en hoe je het vraagt
Een mentor vinden begint met helder krijgen waar je hulp bij zoekt. Zoek daarna waar mentoring al georganiseerd is: mentorprogramma’s op het werk, alumninetwerken, beroepsverenigingen en communities. Benader iemand die een paar stappen verder is met een kort, concreet verzoek om één gesprek. De mentorrelatie groeit uit dat gesprek, niet uit een formele vraag.
Veel mentees lopen vast op het verkeerde punt: ze denken wekenlang na over wie de perfecte mentor zou zijn of hoe ze een groot verzoek moeten formuleren. Het echte werk is kleiner: je doel kennen, een realistische persoon kiezen en een vraag stellen waar je makkelijk ja op zegt.
Wat heb je nodig van een mentor?
Maak dat helder voordat je iemand benadert. ‘Ik wil een mentor’ is geen doel, en wie ja zou kunnen zeggen, weet dan niet of hij de juiste persoon is.
Schrijf drie dingen op:
- De keuze of vaardigheid. Wat wil je de komende zes tot twaalf maanden oplossen? Overstappen van development naar product, je voorbereiden op je eerste leidinggevende rol, als zzp’er beginnen, terugkeren na een pauze.
- De ervaring die helpt. Iemand die dezelfde stap heeft gezet, in je doelsector werkt of jouw probleem al heeft opgelost. Dat is een beter filter dan senioriteit of bekendheid.
- Wat jij teruggeeft. Voorbereiding, opvolging en soms een frisse blik op tools en trends.
Een simpele test: als je niet in twee zinnen kunt uitleggen waar je hulp bij zoekt, ben je nog niet klaar om te vragen. Is niet helemaal duidelijk wat mentoring inhoudt, lees dan eerst wat is mentoring.
De ideale mentor is zelden de bekendste naam in je vakgebied. Vaker is het iemand die twee tot vijf jaar verder is op het pad dat jij wilt lopen. Welke eigenschappen tellen, lees je in wat maakt een goede mentor.
Waar vind je een mentor?
Zoek eerst waar mensen al hebben toegezegd hun tijd te geven. Verbreed daarna je zoektocht.
| Waar zoeken | Hoe het werkt | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Mentorprogramma op het werk | HR of L&D organiseert het programma en koppelt duo’s | Doorgroeien in je organisatie, onboarding, talentprogramma’s |
| Alumninetwerk | De onderwijsinstelling brengt studenten in contact met oud-studenten | Studenten, starters, carrièreswitchers |
| Beroepsvereniging | Brancheorganisaties bieden leden vaak mentoring aan | Vakinhoud, netwerk in een sector |
| Communities en stichtingen | Vrouwennetwerken, meetups, maatschappelijke initiatieven | Peer-ondersteuning, mensen zonder programma bij hun werkgever |
| Incubators en accelerators | Startupprogramma’s geven toegang tot een mentornetwerk | Oprichters en jonge teams |
| Online platforms | Professionele netwerken, fora, open programma’s | Mensen bereiken buiten je eigen stad of land |
Op het werk bestaat vaak een programma waar niet iedereen van weet; vraag ernaar. Je directe leidinggevende is meestal niet de juiste mentor, omdat die ook je werk beoordeelt, maar wel een goede bron van namen. Alumni reageren doorgaans open op iemand van hun eigen opleiding. Online geldt: eerst bijdragen, dan vragen. Wie je naam kent van een goed antwoord, reageert eerder.
Hoe benader je een mogelijke mentor?
Kort, persoonlijk en concreet. Vraag om één gesprek over één onderwerp, niet om een open relatie.
Een goed eerste bericht:
- zegt in één zin wie je bent;
- legt uit waarom juist deze persoon: een talk, artikel, carrièrestap of project;
- noemt de vraag waar je antwoord op zoekt;
- vraagt om beperkte tijd en maakt nee zeggen makkelijk.
Een voorbeeld:
Hoi Sanne, ik werk sinds twee jaar als data-analist bij een logistiek bedrijf. Ik las je artikel over je overstap van analytics naar productmanagement, vooral het stuk over leren nee zeggen tegen stakeholders. Ik overweeg volgend jaar dezelfde stap. Zou je de komende weken 20 minuten hebben voor een belletje? Ik kom met drie concrete vragen. Komt het nu niet uit, dan is dat helemaal prima.
Vermijd lange levensverhalen, een ongevraagd cv en hetzelfde bericht aan tien mensen tegelijk. Krijg je geen antwoord, stuur dan na een à twee weken één vriendelijke herinnering. Ga daarna verder zonder het persoonlijk op te vatten.
Hoe vraag je het zonder ‘Wil je mijn mentor zijn?’ te zeggen?
Vraag niet om de titel. Vraag om een gesprek en verdien het volgende.
‘Wil je mijn mentor zijn?’ vraagt een onbekende om een toezegging voor onbepaalde tijd, en veel mensen zeggen nee omdat ze niet weten waar ze aan beginnen. Beter werkt:
- ‘Mag ik je vragen hoe je de overstap van X naar Y hebt aangepakt?’
- Na een goed eerste gesprek: ‘Dit hielp echt. Mag ik over een maand weer contact opnemen, als ik het heb uitgeprobeerd?’
- Na twee of drie gesprekken: ‘Zou je het zien zitten om de komende maanden eens per maand af te spreken?’
Op dat moment kent de ander je en weet hij waar hij ja op zegt. Veel goede mentorrelaties gebruiken het woord ‘mentor’ nooit.
Wat doe je na een ja?
Maak de relatie makkelijk vol te houden. De mentor geeft de tijd, jij regelt de organisatie.
- Spreek het kader af: hoe vaak, hoe lang, hoe jullie tussendoor contact hebben en wat vertrouwelijk blijft. Eens per maand 45 tot 60 minuten past bij de meeste duo’s.
- Neem zelf de agenda mee: een of twee onderwerpen per gesprek en een kort berichtje de dag ervoor. De hele aanpak staat in je voorbereiden op een mentorgesprek.
- Doe iets met het advies en vertel wat het opleverde: ‘Ik heb je tip geprobeerd en dit gebeurde er’ motiveert elke mentor.
- Plan het volgende gesprek voordat je weggaat. Relaties stoppen zelden door een besluit; ze doven uit omdat niemand een nieuwe afspraak maakte.
- Plan een afsluiting: na ongeveer zes maanden of als het doel bereikt is, blik je samen terug en besluit je of je doorgaat.
Op welke waarschuwingssignalen let je?
De meeste mentoren geven hun tijd gul en onbetaald. Let toch op het volgende:
- Betaling met resultaatgarantie: een gegarandeerde baan, inkomen of investering. Betaalde coaching is legitiem, gegarandeerde resultaten niet.
- Verkoop van eigen producten, cursussen of diensten in plaats van advies voor jouw doelen.
- Niet luisteren: elk gesprek draait om hun eigen verhaal, of ze vertellen wat je moet doen zonder naar je situatie te vragen.
- Steeds afzeggen of niets meer laten horen: zelden persoonlijk, maar de timing klopt niet.
- Professionele grenzen overschrijden of vragen naar vertrouwelijke informatie van je werkgever: stop ermee en meld het, als je in een programma zit, bij de organisator.
Waarom is een gestructureerd programma de makkelijkste weg?
Een gestructureerd mentorprogramma neemt de lastigste stappen weg. De mentoren hebben zich al aangemeld, dus je hoeft niemand koud te benaderen. Iemand koppelt je op basis van je doelen en de ervaring van de mentor. Kader, frequentie en looptijd liggen vanaf het begin vast. En werkt het duo niet, dan is er iemand bij wie je terechtkunt.
De eerste vraag is daarom: heeft mijn werkgever, opleiding, vereniging of community een programma waar ik aan mee kan doen? Zo ja, meld je aan. Zo nee, stel het voor; veel programma’s ontstaan omdat iemand ernaar vroeg.
Organiseer je een programma voor je community?
Vragen je leden steeds hoe ze een mentor vinden, dan kan een eigen programma het antwoord zijn. Mentornity is mentoringsoftware voor aanmeldingen, het matchen van mentoren en mentees, het plannen van gesprekken en herinneringen; bekijk hoe dat werkt voor mentorprogramma’s in communities. Het is gratis tot 10 gebruikers, genoeg voor een kleine pilot.
Meer over voorbereiden, doelen stellen en elk gesprek benutten vind je in onze andere gidsen over mentoring.