Mentorluk Seansı Yapısı: Program Müfredatı Nasıl Kurulur?
Mentorluk seansı yapısı, bir programdaki görüşmelerin planlanmış sırası ve her görüşmenin tekrar eden akışıdır. Sohbetleri senaryoya bağlamadan eşleşmelere ilk görüşmeden kapanışa net bir yol çizer.
Bu rehber program tasarımcısı için: kaç seans, hangi temalar, hangi sırayla ve her eşleşmeye ne kadar serbestlik bırakılacağı.
Yapılandırılmış mı, serbest mi?
Yapılandırılmış programlar her seansı önceden tanımlar: bir tema, bir hedef, her taraf için kısa bir brif, bazen görüşme öncesi ya da sonrası sorular. Ne konuşacaklarını yine eşleşmeler seçer. Serbest programlar ise mentor ve mentileri eşleştirir ve gündemi onlara bırakır.
Yapı en çok şu durumlarda işe yarar:
- mentorlar yenidir ve üçüncü görüşmede ne yapacaklarından emin değildir;
- dönem kalabalıktır ve her eşleşmenin belli konuları işlemesi gerekir;
- sonuçları yönetime, bir fon verene ya da üniversiteye raporlarsınız;
- mentiler kariyerlerinin başındadır ve ne isteyeceklerini bilmez.
Serbest model; mentorlar deneyimli, katılım gönüllü ve hedefler çok farklıysa işler.
Pratik bir karma çözüm: ilk iki seansı, ara noktayı ve kapanışı yapılandırın, ortayı hafif bir temayla serbest bırakın. Böylece her eşleşme iyi başlar ve iyi biter; gevşek ilişkilerin dağılmaya başladığı yer de tam bu iki uçtur.
6 aylık bir müfredat
Altı ay hedef belirlemeye, uygulamaya ve değerlendirmeye yer bırakır. Uygulanabilir bir ritim: ilk iki ay ayda iki görüşme, sonra ayda bir civarı; toplam sekiz seans.
| # | Ne zaman | Tema | Seansın hedefi | Menti hazırlar | Mentor hazırlar |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1.–2. hafta | Tanışma ve çalışma anlaşması | Birbirini tanımak, nasıl çalışılacağında anlaşmak | Kısa özgeçmiş, 2–3 taslak hedef | Mentinin profilini okumak, kendi kariyer hikâyesinin kısa bir özeti |
| 2 | 3.–4. hafta | Hedef belirleme | Taslakları, ilerlemesi görülebilen 2–3 somut hedefe çevirmek | Hedef formu taslağı | Her hedefin somut ve gerçekçi olup olmadığını sınayan sorular |
| 3 | 2. ay | Güçlü yanlar ve gelişim alanları | Mentinin nerede durduğuna dürüst bir bakış | Öz değerlendirme, son geri bildirimler | Kendi deneyiminden benzer gelişim alanı örnekleri |
| 4 | 2.–3. ay | Derinlemesine: 1. hedef | 1. hedefle ilgili gerçek bir durum üzerinde çalışmak | Birkaç satırda güncel bir zorluk | Bir kaynak, bir hikâye, pratik bir teknik |
| 5 | 3. ay | Ara değerlendirme | İlerlemeyi kontrol etmek, hedefleri ayarlamak, ilişkiyi gözden geçirmek | Her hedefteki ilerleme, neyin işe yaradığı | İlişki hakkında dürüst bir görüş |
| 6 | 4. ay | Derinlemesine: 2. hedef ya da zorlayıcı görev | Zorlayıcı bir görevi planlamak ya da değerlendirmek | Denenen ya da planlanan zorlayıcı bir adım | Geri bildirim yaklaşımı, zorlayıcı görev fırsatları |
| 7 | 5. ay | Ağ ve görünürlük | Mentinin ağını genişletmek | Ulaşmak istediği kişiler ya da ortamlar | İki üç tanıştırma |
| 8 | 6. ay | Kapanış ve sonraki adımlar | İlerlemeyi değerlendirmek, program sonrasını planlamak | İlerleme özeti, altı aylık plan | Mentiye geri bildirim, kendisinin öğrendikleri |
- seans için ilk mentorluk görüşmesi nasıl yapılır rehberini kullanın. 2. seans için mentilere bir mentorluk hedef belirleme formu verin; form “liderlikte daha iyi olmak” gibi bir isteği iki tarafın da takip edebileceği hedeflere çevirir.
Diğer formatlar
3 ay. Başı ve sonu koruyun, ortayı sıkıştırın: ilk üç haftada tanışma ve hedefler, bir güçlü yanlar ve gelişim alanları seansı, iki derinlemesine seans ve değerlendirmeyi de içeren bir kapanış. Toplam beş altı seans. Ayrı bir ara değerlendirme yerine dördüncü seansın on dakikasını ilerlemeye ayırın.
12 ay. İlk iki aydan sonra ayda bir civarı görüşün ve altıncı ayda bir değerlendirmeyle iki hedef döngüsü yürütün. Uzun vadeli yön üzerine bir tema ekleyin ve görüşmelerin hal hatır sohbetine dönmemesi için yıl ortasında bir yeniden başlangıç planlayın.
Grup mentorluğu. Her seansa tek bir tema verin, çünkü bir grup beş dakikada gündem üzerinde anlaşamaz. Gerçek bir vakayı getiren kişiyi dönüşümlü belirleyin. Bkz. grup mentorluğu rehberi.
Flaş mentorluk. Tek bir görüşme: önceden gönderilen bir soru, odaklı bir tartışma, bir iki sonraki adım. Bkz. flaş mentorluk.
Tek bir seansın akışı
60 dakikalık bir seans için:
- Durum özeti (5 dakika). İşler nasıl gidiyor, acil bir şey var mı.
- Geçen adımlara bakış (10 dakika). Mentinin ne yaptığı ve ne öğrendiği.
- Ana konu (30 dakika). Seansın teması, gerçek bir duruma bağlanarak.
- Yeni adımlar (10 dakika). Yazıya dökülen, sahibi menti olan iki üç adım.
- Kapanış (5 dakika). Sonraki tarih ve sonraki tema.
45 dakikalık bir seansta ana konuyu kısaltın. Adımlara bakışı koruyun: konuşmayı ilerlemeye çeviren odur.
- Durum özeti
- Geçen adımlara bakış
- Ana konu
- Yeni adımlar
- Sonraki tarihte anlaşma
Her seferinde aynı akış
Üç alışkanlık bu yapıyı işletir:
- Gündemin sahibi mentidir. Temayı program belirler; ne getireceğine menti karar verir.
- Notlar kısa ve ortaktır. Kararlar ve adımlar hakkında birkaç satır.
- Her seferinde aynı akış. Hazırlık kolaylaşır, atlanan adımlar göze batar.
Eşleşmelere bir mentorluk görüşmesi gündemi ve sohbetin tıkandığı seanslar için mentorluk sohbet başlatıcıları verin.
Ne kadar uzun, ne sıklıkla?
Makul varsayılanlar:
- Süre: 45–60 dakika. Daha kısa görüşmeler nadiren güncellemelerin ötesine geçer. Tam seanslar arasında 30 dakikalık bir ara görüşme işe yarar.
- Sıklık: başta iki haftada bir, sonra ayda bir. Başlangıçtaki sıklık güven kurar; sonraki aralıklar harekete geçmeye zaman bırakır.
- Program: 3, 6 ya da 12 ay. Tek bir beceriye üç ay, kariyer gelişimine altı ay, liderliğe çoğu zaman on iki ay uyar.
- Bir alt sınır, üst sınır değil. Eşleşmeler isterse daha sık görüşsün.
Her görüşme bitmeden bir sonrakinin tarihinde anlaşın. İlişkiler nadiren bir seansın içinde bozulur; iki seans arasındaki boşlukta bozulur. Yavaş bir başlangıcın da bedeli var. Mentornity’deki 78.318 eşleşmede, ilk görüşmesini ilk hafta yapan eşleşmeler sonraki bir yılda ortalama 2,7 görüşme yaptı. İlk kez iki aydan sonra görüşenlerde bu sayı 1,8 oldu.
- İlk hafta görüşenler2,7
- İki aydan sonra görüşenler1,8
Mentornity verisi, 78.318 eşleşme
Temalı seanslar için sabit tarihler yerine tarih aralıkları kullanın (“3. seans 2. ay içinde”); böylece eşleşmeler takvimle boğuşmadan tempoyu korur.
İyi bir kapanış
Programlar çoğu zaman başlangıcı planlar, sonu kendi hâline bırakır. Bunun yerine kapanışı planlayın:
- Bitişi erken duyurun. Son seanstan bir ay önce eşleşmelere hatırlatın.
- Hedeflere geri dönün. 2. seanstaki hedefleri bugünle karşılaştırın. Neyin değiştiğini adlandırın.
- Program sonrasını planlayın. Menti altı aylık bir planla ayrılsın.
- İki yönlü geri bildirim verin. Neyin işe yaradığı; mentorun ne öğrendiği.
- Sonrasına karar verin. Gayriresmî devam etmek de temiz bitirmek de olur, yeter ki açıkça konuşulsun.
- Program hakkında geri bildirim toplayın. Kısa bir anket, sonraki dönemin müfredatını şekillendirir.
Temiz bir kapanış, aynı mentorları yeniden davet etmeyi de kolaylaştırır.
Seansları Mentornity’de yürütmek
Mentornity’de programı bir dizi seans olarak planlarsınız. Her seansın bir başlığı, tarih aralığı, mentor ve menti için ayrı açıklamaları, görüşme öncesi ve sonrası soruları vardır. Seanssız programlar, eşleşmelerin serbestçe görüştüğü Serbest modelle yürür. Seanslarda geride kalanlara otomatik hatırlatmalar gider; programı içeriğiyle birlikte kopyalayıp sonraki döneme başlayabilirsiniz.
Şirket içi mentorluk programlarına bakın ya da 10 kullanıcıya kadar ücretsiz deneyin.