Wat zijn goede doelen voor mentoring?

Een goed mentoringdoel is specifiek voor de mentee, ligt binnen diens invloed en is aan het eind van het programma zichtbaar in gedrag of resultaat. Voorbeelden: een teamoverleg leiden zonder script, een netwerk van vijf contacten in een gewenst vakgebied opbouwen, of een bedrijfsidee toetsen met tien klantgesprekken. Eén tot drie doelen is genoeg.

Hoe schrijf je SMART-doelen voor mentoring?

Elk doel is Specifiek (wat verandert er precies), Meetbaar (hoe zie je het), Acceptabel en haalbaar (realistisch in de tijd en met de beschikbare steun), Relevant (verbonden met de rol of plannen van de mentee) en Tijdgebonden (een datum). Het werkblad hieronder heeft voor elke letter een eigen regel.

Hoeveel doelen moet een mentee hebben?

Eén tot drie. Met meer dan drie worden gesprekken statusrapporten en krijgt geen enkel doel oefentijd. Komt er halverwege een nieuw doel bij, rond dan eerst een bestaand doel af of laat het vallen.

Wie schrijft de doelen, de mentor of de mentee?

De mentee. De mentor stelt vragen, prikt door vage formuleringen heen en helpt het doel meetbaar te maken, maar het doel staat in de woorden van de mentee. Doelen die de mentee niet zelf koos, overleven de eerste drukke maand zelden.

Wanneer evalueer je mentoringdoelen?

Kort in elk gesprek, en uitgebreid halverwege het programma en in het laatste gesprek. Het werkblad heeft voor beide evaluaties een eigen deel, met per doel de keuze houden, aanpassen of schrappen.

Doelen voor mentoring: gratis SMART-werkblad om in te vullen

Een doelenwerkblad voor mentoring is een plan van één pagina dat de mentee samen met de mentor invult: ontwikkelgebieden, één tot drie doelen in SMART-vorm, succescriteria, acties en benodigde steun, mijlpalen met data, en ruimte voor een tussentijdse en een eindevaluatie. Het gratis sjabloon hieronder kun je printen of kopiëren.

Gebruik het in het eerste of tweede gesprek van elk mentortraject dat langer dan een paar maanden loopt. Het maakt van “ik wil groeien als leider” iets wat jullie allebei kunnen volgen.

Hoe gebruik je dit doelenwerkblad?

De mentee maakt eerst zelf een opzet. Deel 1 en 2 (profiel en ontwikkelgebieden) kosten tien minuten. Ruwe formuleringen zijn prima.
Neem de opzet mee naar het eerste of tweede gesprek. De mentor herschrijft het doel niet, maar blijft vragen tot het specifiek en meetbaar is. De kant van de mentee staat in doelen stellen met je mentor.
Vul per doel één SMART-blok in (deel 3). Stop bij drie.
Spreek mijlpalen met data af (deel 4). Zet de data van beide evaluaties nu al in beide agenda’s.
Open elk gesprek met het werkblad. Twee minuten kijken naar de mijlpalen voorkomt dat doelen verwateren. De agenda voor een mentorgesprek heeft daar een vast blok voor.
Gebruik deel 5 en 6 voor de evaluaties. Kies per doel: houden, aanpassen of schrappen.

Wil je ook afspraken over frequentie, vertrouwelijkheid en afronding op papier, combineer het werkblad dan met het sjabloon voor een mentorovereenkomst.

Het sjabloon

1. Profiel van de mentee

Mentee: ________ Mentor: ________
Programma of context: ________
Huidige rol, studie of onderneming: ________
Start programma: ________ Einde programma: ________
Datum waarop dit werkblad is afgesproken: ________

In één zin: waar ik aan het eind van deze mentoring wil staan:

2. Ontwikkelgebieden

Kruis maximaal drie gebieden aan en schrijf per gebied één regel over waarom het nu belangrijk is.

Gebied	Waarom nu	Waar sta ik nu (1 tot 5)
[ ] Leiderschap of mensen aansturen	________	________
[ ] Communicatie of presenteren	________	________
[ ] Vakinhoudelijke of technische kennis	________	________
[ ] Loopbaanrichting of volgende rol	________	________
[ ] Netwerk en zichtbaarheid	________	________
[ ] Zelfvertrouwen of beslissen	________	________
[ ] Business, product of financiering	________	________
[ ] Anders: ________	________	________

3. Doelen in SMART-vorm (één blok per doel)

Doel 1

Het doel in één zin: ________
Specifiek. Wat verandert er precies? ________
Meetbaar. Waaraan zien we het? ________
Acceptabel en haalbaar. Waarom is het realistisch in deze tijd, met deze steun? ________
Relevant. Hoe hangt het samen met mijn rol of plannen? ________
Tijdgebonden. Klaar op: ________
Succescriteria. Ik weet dat het gelukt is als:
Mijn acties:
1. ________ voor ________
2. ________ voor ________
3. ________ voor ________
Wat ik nodig heb (mensen, cursussen, boeken, tools, budget): ________
Steun van mijn mentor (feedback, introducties, oefenen, ervaring delen): ________
Waarschijnlijk obstakel en hoe ik ermee omga: ________

Doel 2

Het doel in één zin: ________
Specifiek: ________
Meetbaar: ________
Acceptabel en haalbaar: ________
Relevant: ________
Tijdgebonden. Klaar op: ________
Succescriteria: 1. ________ 2. ________
Acties: 1. ________ voor ________ 2. ________ voor ________ 3. ________ voor ________
Benodigdheden: ________
Steun van de mentor: ________
Obstakel en plan: ________

Doel 3

Het doel in één zin: ________
Specifiek: ________
Meetbaar: ________
Acceptabel en haalbaar: ________
Relevant: ________
Tijdgebonden. Klaar op: ________
Succescriteria: 1. ________ 2. ________
Acties: 1. ________ voor ________ 2. ________ voor ________ 3. ________ voor ________
Benodigdheden: ________
Steun van de mentor: ________
Obstakel en plan: ________

4. Mijlpalen

#	Mijlpaal	Doel (1, 2 of 3)	Streefdatum	Gehaald op	Notitie
1	________	________	________	________	________
2	________	________	________	________	________
3	________	________	________	________	________
4	________	________	________	________	________
5	Tussentijdse evaluatie	alle	________	________	________
6	Eindevaluatie	alle	________	________	________

5. Tussentijdse evaluatie

Datum: ________

Doel	Voortgang tot nu toe (bewijs)	Op schema?	Besluit
1	________	ja / deels / nee	houden / aanpassen / schrappen
2	________	ja / deels / nee	houden / aanpassen / schrappen
3	________	ja / deels / nee	houden / aanpassen / schrappen

Wat het meest helpt: ________
Wat in de weg zit: ________
Wijzigingen in doelen, data of acties: ________
Eén ding dat de mentor anders gaat doen: ________
Eén ding dat de mentee anders gaat doen: ________

6. Eindevaluatie

Datum: ________

Doel	Resultaat afgezet tegen de succescriteria	Gehaald?
1	________	helemaal / deels / nog niet
2	________	helemaal / deels / nog niet
3	________	helemaal / deels / nog niet

Het belangrijkste wat ik heb geleerd: ________
Een gewoonte of vaardigheid die ik blijf gebruiken: ________
Mijn volgende doel, op eigen kracht: ________
Hoe we contact houden (als we dat willen): ________

7. Ondertekening

Handtekening mentee: ________ Datum: ________
Handtekening mentor: ________ Datum: ________
Tussentijdse evaluatie, paraaf: ________ ________
Eindevaluatie, paraaf: ________ ________

Welke voorbeelden van mentoringdoelen zijn er?

Algemene vertrekpunten. De mentee herschrijft ze in eigen woorden, met eigen data en getallen.

Doelgroep	Voorbeelddoelen
Medewerker	De volgende kwartaalreview van een project van begin tot eind leiden en daarna feedback vragen aan twee collega’s. · Een ontwikkelplan voor de volgende rol opstellen en dat voor een vaste datum met mijn leidinggevende bespreken. · Een nieuwe tool zo goed leren dat ik mijn team erin kan trainen.
Student	Drie loopbaanrichtingen kiezen en voor elk een oriënterend gesprek voeren. · Twee stagesollicitaties afmaken en versturen die mijn mentor heeft nagelezen. · Mijn scriptie of project presenteren aan een publiek zonder vakkennis en hun vragen beantwoorden.
Ondernemer	Tien gesprekken voeren met potentiële klanten en vastleggen wat ze zeiden. · De pitch herschrijven en twee keer met mijn mentor oefenen voor een echt gesprek met investeerders. · Een eenvoudig maandelijks liquiditeitsoverzicht opzetten en met mijn mentor doornemen.
Nieuwe leidinggevende	Drie maanden lang elke twee weken een één-op-ééngesprek voeren met elke directe medewerker. · Elke week één concrete, opbouwende feedback geven en noteren hoe die viel. · Eén terugkerende taak volledig delegeren en na de eerste maand niet meer controleren.

Doelen die niet werken: “een betere leider worden” (niet specifiek), “promotie maken” (niet helemaal in handen van de mentee) en alles wat de mentee opschrijft omdat hij of zij denkt dat de mentor het verwacht.

Hoe pas je het werkblad aan?

Korte programma’s, minder doelen. Bij mentoring van drie maanden of één enkel gesprek volstaan één doel en twee mijlpalen. Deel 5 wordt dan een korte check.

Kom je niet uit de formulering? Vraag: “wat zou iemand van buitenaf je anders zien doen?” Zo worden de meeste vage doelen concreet. Meer vragen staan in het sjabloon gespreksstarters voor mentoring.

Laat doelen veranderen. Een doel dat halverwege wordt geschrapt omdat de situatie veranderde, is geen mislukking. Noteer waarom en stel alleen een nieuw doel als er nog tijd is om eraan te werken.

Persoonlijke zaken horen niet in gedeelde kopieën. Verzamelt de programmacoördinator de werkbladen, spreek dan vooraf af welke delen die ziet. Ontwikkelgebieden bevatten vaak vertrouwelijke dingen, en de AVG vraagt sowieso om niet meer te verzamelen dan nodig.

In een programma krijgt elk duo hetzelfde werkblad. In een mentorprogramma voor medewerkers ziet de coördinator zo welke duo’s doelen hebben en welke nog zoeken, zonder de inhoud te lezen. Koppel de evaluaties aan het sessieplan: de gids een mentorsessie structureren laat zien waar gesprekken over doelen stellen en evalueren passen.

Meer sjablonen voor elke fase van een mentortraject vind je in de gidsen.