Welke vragen stel je aan een mentor?

Goede vragen zijn concreet, gekoppeld aan een echte beslissing en open genoeg om een verhaal op te leveren in plaats van ja of nee. ‘Hoe besloot je je eerste baan te verlaten?’ levert meer op dan ‘Heb je loopbaantips?’. Vraag wat je mentor deed, wat hij nu anders zou doen en hoe dat op jouw situatie past.

Wat vraag je je mentor in het eerste gesprek?

Het eerste gesprek is om te begrijpen hoe je mentor denkt en af te spreken hoe jullie samenwerken. Vraag waarom hij mentor is, hoe hij tussen de gesprekken bereikt wil worden en wat eerdere mentoringrelaties waardevol maakte. Noem daarna één doel en vraag wat hij moet weten om je daarbij te helpen.

Hoeveel vragen neem je mee naar een mentorgesprek?

Twee of drie voorbereide vragen voor een uur, op volgorde van belang. Een goede vraag leidt tot doorvragen, en een lange lijst verleidt je om korte antwoorden te verzamelen in plaats van na te denken. Kom je maar aan de eerste vraag toe, dan was het gesprek meestal goed.

Mag je je mentor persoonlijke vragen stellen?

Vragen over zijn loopbaan, fouten en beslissingen zijn welkom en vaak het nuttigst. Salaris, gezondheid, familie of oordelen over collega's bij naam laat je beter aan hem over. Twijfel je, vraag dan eerst of hij erover wil praten.

Kun je je mentor om een baan of introductie vragen?

Niet als eerste stap. Een mentor die je werk kent, biedt vaak zelf een introductie aan. Als de relatie staat, kun je vragen met wie je over een specifieke functie zou moeten praten. Vroeg direct om een baan vragen maakt van een leerrelatie een transactie.

Vragen aan je mentor: 52 vragen per situatie

Vragen aan je mentor zijn de concrete, voorbereide vragen die een mentee meeneemt naar een mentorgesprek om gebruik te maken van de ervaring, de blik en het eerlijke oordeel van de mentor. De beste gaan over een echte beslissing en vragen om een verhaal, niet om ja of nee.

Hieronder staan 52 vragen per situatie, tips om ze goed te stellen en een lijst met vragen die je beter kunt laten. Dit is de kant van de mentee. De vragen die een mentor gebruikt om jou te begrijpen staan in vragen die mentoren stellen.

Waarom bepalen jouw vragen het hele gesprek?

Omdat een mentor alleen kan antwoorden op wat jij meebrengt. De meeste mentoren delen graag wat ze weten, maar ze weten pas welk deel van hun ervaring jou helpt als jij ernaar wijst.

Een vage vraag krijgt een vaag antwoord. ‘Heb je tips voor mijn loopbaan?’ levert algemene principes op. ‘Ik kan doorgroeien van specialist naar teamleider en weet niet of ik het inhoudelijke werk wil loslaten. Hoe heb jij die keuze gemaakt?’ levert een verhaal op, een fout en iets wat je maandag kunt gebruiken.

Hoe je je voorbereidt, lees je in je voorbereiden op een mentorgesprek. Probeer niet alles te vragen: kies er twee of drie die passen bij waar je nu staat.

Wat vraag je een mentor in het eerste gesprek?

Het eerste gesprek is om de samenwerking op te bouwen, niet om je grootste probleem op te lossen.

‘Waarom heb je ja gezegd tegen mentoring?’
‘Wat maakte eerdere mentoringrelaties waardevol voor je, aan welke kant ook?’
‘Hoe wil je tussen de gesprekken bereikt worden, en wat is te veel?’
‘Hoe vaak en hoe lang moeten we afspreken zodat het je tijd waard is?’
‘Wat wil je over mij weten voordat je me advies geeft?’
‘Dit is het doel waar ik het meest aan wil werken. Past dat bij jouw ervaring?’
‘Wat moet ik naar elk gesprek meenemen zodat je me makkelijker kunt helpen?’

Die laatste vraag wordt onderschat. Je hoort of je mentor documenten wil, een korte notitie vooraf of alleen een helder onderwerp.

Welke loopbaanvragen stel je een mentor?

Loopbaanrichting is de meest voorkomende reden om een mentor te zoeken. Vraag naar beslissingen die je mentor echt heeft genomen, niet naar loopbanen in het algemeen.

‘Hoe wist je dat het tijd was om een functie te verlaten?’
‘Als je naar mijn loopbaan kijkt, welke routes zie ik over het hoofd?’
‘Wat doen mensen een niveau boven mij anders dan mensen op mijn niveau?’
‘Welke loopbaanstap leek destijds riskant en pakte goed uit? Welke niet?’
‘Als je vandaag in dit vak begon, wat zou je de eerste twee jaar doen?’
‘Hoe onderscheid je een baan die op een goede manier zwaar is van een die alleen uitput?’
‘Wat zou je over een jaar bij mij moeten zien om van echte vooruitgang te spreken?’

Zodra de richting helder is, maak je er een meetbaar doel van: doelen stellen met je mentor.

Welke vragen helpen bij een specifieke vaardigheid?

Deze vragen werken het best als je iets concreets meeneemt: een presentatie, een concept, een situatie die je hebt aangepakt.

‘Dit is mijn presentatie van vorige week. Waar verloor ik het publiek?’
‘Hoe heb je dit goed leren doen? Hoe zag het oefenen er concreet uit?’
‘Welke vaardigheid onderschat ik voor de functie die ik wil?’
‘Wat is het kleinste project waarmee ik dit kan oefenen?’
‘Wie ken je die dit uitzonderlijk goed doet, en wat doet die persoon anders?’
‘Wat deed je fout toen je dit leerde?’

Juist die laatste vraag levert vaak het nuttigste antwoord van de lijst op. Fouten zijn concreet, principes niet.

Wat vraag je over kantoorpolitiek en werkrelaties?

Elke organisatie heeft ongeschreven regels. Een mentor buiten je team kan ze beschrijven zonder het risico dat je loopt als je het een collega vraagt.

‘Hoe worden beslissingen in een organisatie als de mijne echt genomen?’
‘Mijn leidinggevende ziet deze situatie anders dan ik. Hoe zou jij dat gesprek aanpakken?’
‘Hoe maak ik mijn werk zichtbaar zonder mezelf op de voorgrond te dringen?’
‘Met wie zou ik een relatie moeten opbouwen die ik waarschijnlijk negeer?’
‘Hoe spreek je iemand met een hogere positie tegen zonder de relatie te beschadigen?’
‘Aan welke signalen zie je dat een project in de problemen zit voordat iemand het zegt?’
‘Hoe ging je om met een collega met wie samenwerken lastig was?’

Houd de focus op je eigen keuzes en beschrijf anderen alleen voor zover nodig.

Wat vraag je een mentor over leiderschap?

Vraag naar de eerste keer dat je mentor iets deed. Daar zijn de lessen het meest vers.

‘Wat verraste je het meest toen je voor het eerst een team leidde?’
‘Hoe ging de overstap van collega naar leidinggevende?’
‘Hoe geef je feedback waar mensen echt iets mee doen?’
‘Wat delegeer je, en wat houd je zelf?’
‘Hoe beslis je als je team het niet met je eens is?’
‘Wat deed je in je eerste 90 dagen als leidinggevende dat je zou herhalen?’

Hoe vraag je je mentor om feedback op jezelf?

Deze groep slaan mentees het vaakst over, terwijl hij het waardevolst is. Je mentor heeft geen belang bij je beoordeling, en daardoor is zijn blik ongewoon eerlijk als je er duidelijk om vraagt.

‘Wat doe ik dat me tegenhoudt?’
‘Hoe kom ik over in onze gesprekken? Wil ik op mijn werk ook zo overkomen?’
‘Waar verkoop ik mezelf tekort?’
‘Waar zou je je zorgen over maken als je mijn leidinggevende was?’
‘Is mijn doel realistisch, of speel ik op veilig?’
‘Is je iets opgevallen wat je me nog niet hebt verteld?’
‘Waar moet ik mee stoppen?’

Stel er één en luister zonder je te verdedigen. Schrijf het op, bedank je mentor en beslis later wat je ermee doet.

Wat vraag je over het verhaal van je mentor?

De loopbaan van je mentor is de grondstof voor de meeste adviezen. Wie het verhaal kent, kan het advies beter plaatsen.

‘Wat was de moeilijkste beslissing in je loopbaan, en hoe nam je die?’
‘Wat weet je nu dat iemand je in mijn fase had moeten vertellen?’
‘Wie was jouw mentor, en wat maakte het verschil?’
‘Welke mislukking veranderde hoe je werkt?’
‘Wat is er in je vak veranderd sinds je begon, en wat niet?’
‘Waar werk je zelf nog aan?’
‘Wat zou je compleet anders doen als je opnieuw begon?’

Met welke vragen sluit je een gesprek goed af?

De laatste vijf minuten bepalen of het gesprek tot actie leidt.

‘Wat is het ene ding dat ik voor ons volgende gesprek zou moeten doen?’
‘Is er iemand met wie ik hierover zou moeten praten?’
‘Was dit uur ook voor jou nuttig? Wat maakt het volgende beter?’
‘Waar beginnen we de volgende keer mee?’
‘Mag ik je kort laten weten hoe het is gegaan?’

Hoe stel je een mentor goede vragen?

Hetzelfde onderwerp kan een zwakke of een sterke vraag opleveren. Het verschil zit bijna altijd in hoe concreet je bent.

Zwakke vraag	Sterkere versie
‘Loopbaantips?’	‘Ik twijfel tussen twee interne functies. Wat zou jij afwegen dat ik misschien mis?’
‘Hoe krijg ik promotie?’	‘In mijn beoordeling staat dat ik zichtbaarder moet worden. Hoe zag dat er bij jouw promotie concreet uit?’
‘Is netwerken belangrijk?’	‘Wie in mijn vak zou ik de komende zes maanden moeten leren kennen, en hoe zou jij die benaderen?’
‘Hoe word ik een betere leider?’	‘Mijn team zegt niets meer in overleggen. Wat zou jij als eerste proberen?’

Eerst context, dan de vraag. Twee of drie zinnen over de situatie zijn genoeg.
Eén vraag tegelijk. Bij gestapelde vragen wordt meestal alleen de makkelijkste beantwoord.
Vraag door. ‘Hoe ging het verder?’ en ‘Wat zou jij in mijn plaats doen?’ maken van een verhaal een advies.
Schrijf het antwoord op. En vertel in het volgende gesprek wat je ermee hebt gedaan.

Welke vragen stel je een mentor beter niet?

Wat een zoekopdracht beantwoordt. In plaats van ‘Wat doet een productmanager?’ vraag je hoe het werk er van binnenuit uitziet.
‘Kun je een baan voor me regelen?’ Zeker niet aan het begin. Introducties komen voort uit vertrouwen.
‘Wat moet ik doen?’ zonder context. Daarmee leg je je beslissing bij je mentor. Vraag wat hij zou afwegen en beslis zelf.
Vragen om bevestiging. ‘Dat was toch goed?’ is geen vraag. Wil je een eerlijk oordeel, vraag er dan om.
Roddels over mensen bij naam. Dat zet je mentor in een lastige positie.
Te persoonlijke vragen. Salaris, gezondheid en familie brengt je mentor zelf ter sprake, of niet.

Leid je een programma? Geef mentees vooraf vragen mee

Als je een mentorprogramma leidt, kun je goede vragen de standaard maken in plaats van ze aan het toeval over te laten. Een korte lijst met voorgestelde vragen vóór elk gesprek, en een paar regels van beide kanten erna, geven mentees een vertrekpunt en coördinatoren zicht op welke koppels werken.

Mentornity ondersteunt dat met gestructureerde sessies: vooraf vastgelegde gespreksonderwerpen met aparte briefings voor mentor en mentee, en vragen voor en na elk gesprek. Het is gratis tot 10 gebruikers. Bekijk hoe het werkt voor mentoring voor medewerkers of lees de andere gidsen.