Uygulamaya dön

Mentorluk Sözlüğü: 43 Mentorluk Terimi ve Tanımı

Güncelleme: 7 dk okuma

Mentorluk sözlüğü, mentorluk programlarında kullanılan terimleri kısa tanımlarıyla listeler. Bu sözlük 43 terimi alfabetik sırayla açıklıyor. Aynı kelime İK’da, üniversitede ve bir hızlandırıcıda farklı anlamlara gelebilir. Bir teklif yazmadan ya da mentorları bilgilendirmeden önce terimlerde anlaşın. Varsa her maddenin altında daha ayrıntılı bir rehberin bağlantısı var; tüm kütüphane mentorluk rehberlerimizde.

Sık karıştırılan terimler

TerimKim destek olurAna odakTipik biçim
MentorlukDaha deneyimli bir gönüllüMentinin kendi hedefleri ve gelişimiBirkaç aya yayılan düzenli sohbetler
KoçlukEğitimli, çoğu zaman ücretli bir koçTanımlı bir performans ya da davranış hedefiBelirli sayıda yapılandırılmış seans
SponsorlukEtkisi olan kıdemli bir yöneticiGörünürlük, terfi, fırsatlarÇoğu zaman kişinin görmediği ortamlarda savunuculuk
Onboarding buddyAynı ekipten ya da lokasyondan bir çalışma arkadaşıİlk haftalarda işe alışmaGünlük sorulara gayriresmî yardım
Akran mentorluğuBenzer seviyede bir meslektaşKarşılıklı destek ve sorun çözmeSırayla destek veren eşleşmeler ya da küçük gruplar

Formatlar ne kadar sürdükleri açısından da farklıdır.

Taahhüt süresine göre mentorluk formatları
Tek görüşmeSüresiz
  1. Hızlı mentorluk
  2. Flaş mentorluk
  3. Durumsalİhtiyaç karşılanana kadar
  4. Onboarding buddyİlk haftalar ya da aylar
  5. Resmî mentorlukBelirli bir program dönemi
  6. Gayriresmî mentorlukSabit bir bitişi yok

Bu sözlüğü programınızda kullanmak

  1. Kelimelerinizi seçin, örneğin “menti” mi “protégé” mi, “seans” mı “görüşme” mi, ve onlardan şaşmayın.
  2. Başvuru formunda, sözleşmede ve e-postalarda aynı kelimeleri kullanın.
  3. Rolleri yalnızca topluluğunuz zaten başka bir kelime kullanıyorsa (“danışman” gibi) yeniden adlandırın.
  4. Programa özgü terimleri, mentor eğitiminde verdiğiniz listeye ekleyin.

A

Akran mentorluğu

Yeni yöneticiler ya da aynı sınıftaki öğrenciler gibi benzer seviyedeki kişiler arasında yürüyen mentorluk. Her kişi hem mentor hem menti olabilir.

Ayrıntılı bilgi: Akran mentorluğu

Ara kontrol (check-in)

Program ekibiyle bir eşleşme ya da mentorla menti arasında yapılan kısa, planlı temas. Görüşmelerin yapıldığını teyit eder ve duraklayan eşleşmeleri erken yakalar.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programında katılım

B

Başvuru formu

Mentor ve mentilerin programa katılmak için doldurduğu form. Seçim ve eşleştirmenin ihtiyaç duyduğu bilgileri toplar: hedefler, deneyim, beceriler, müsaitlik ve tercihler.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk başvuru formu

Beklenti getirisi (ROE)

Destekçilerin başarıyı baştan tanımladığı ve programın buna göre değerlendirildiği yaklaşım. Sonuçları parayla ifade etmenin zor olduğu durumlarda sık kullanılır.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk sonuçları nasıl raporlanır

Beyaz etiket (white label)

Yazılımın müşterinin kendi markasıyla çalışması: alan adı, logo, renkler ve e-posta göndericisi. Katılımcılar tedarikçinin adını değil, kurumun programını görür.

Ç

Çalışan kaynak grubu (ERG)

Kadınlar, ebeveynler ya da LGBTİ+ çalışanlar gibi ortak bir kimlik ya da deneyim etrafında kurulan, gönüllü ve çalışanların yönettiği grup. Bazı ERG’ler üyeleri için mentorluk ya da sponsorluk programı yürütür.

Ayrıntılı bilgi: Kapsayıcılık ve ERG mentorluğu

D

Dönem (kohort)

Programa birlikte başlayıp birlikte bitiren katılımcı grubu. Herkes aynı aşamada olduğu için oryantasyon, ara kontroller ve değerlendirme birlikte yapılır.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı nasıl başlatılır

Durumsal mentorluk

Yeni bir rol, bir sunum ya da bir pazarlık gibi belirli bir ihtiyaç için yapılan kısa süreli mentorluk. Durum çözülünce sona erer.

E

E-mentorluk

Ağırlıklı olarak çevrim içi yürüyen mentorluk: görüntülü görüşme, mesajlaşma ya da bir mentorluk platformu üzerinden. Sanal mentorluk da denir.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk yazılımı nedir

Eşleştirme

Mentileri uygun mentorlarla bir araya getirmek. Program ekibi bunu elle yapabilir, katılımcılar bir listeden seçebilir ya da kurallar profilleri karşılaştırabilir.

Ayrıntılı bilgi: Mentor ve menti nasıl eşleştirilir

Eşleştirme kriterleri

Hangi mentorun hangi mentiye uyduğuna karar vermek için kullanılan ölçütler: hedefler, beceriler, departman, şehir, dil ve müsaitlik gibi. Programlar olmazsa olmazları olsa iyi olurlardan ayırır.

Ayrıntılı bilgi: Eşleştirme anketi şablonu

F

Flaş mentorluk

Uzun vadeli taahhüt gerektirmeyen tek bir mentorluk görüşmesi ya da kısa bir görüşme dizisi. Belirli sorular, ağ kurmak ya da daha uzun bir eşleşmenin işe yarayıp yaramayacağını görmek için uygundur.

Ayrıntılı bilgi: Flaş mentorluk

G

Gayriresmî mentorluk

Program, eşleştirme ya da sabit süre olmadan kendiliğinden oluşan mentorluk ilişkisi. Çoğu zaman biri daha deneyimli bir meslektaşından tavsiye isteyince başlar.

Ayrıntılı bilgi: Mentor nasıl bulunur

Gönüllü katılım (opt-in)

Kişilerin programa atanmak yerine kendi isteğiyle katıldığı model.

Ayrıntılı bilgi: Program için mentor bulma

Grup mentorluğu

Bir ya da birkaç mentorun ortak bir tema etrafında küçük bir menti grubuyla görüşmesi. Mentiler birbirinden de öğrenir.

Ayrıntılı bilgi: Grup mentorluğu

H

Hızlı mentorluk (speed mentoring)

Mentilerin birkaç mentorla, örneğin her biriyle 10–15 dakika, sırayla kısa sohbetler yaptığı etkinlik. Ağ kurmak ya da uzun vadeli bir mentor seçmek için kullanılır.

Ayrıntılı bilgi: Hızlı mentorluk

K

Kapanış

Bir mentorluk ilişkisinin ya da program döneminin planlı sonu. İlerlemenin konuşulduğu son bir görüşmeyi, programa geri bildirimi ve gayriresmî olarak devam edip etmeme kararını içerir.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı nasıl yönetilir

Kariyer mentorluğu

Kariyer yoluna odaklanan mentorluk: yön seçmek, terfiye hazırlanmak, rol değiştirmek ya da yeni bir sektöre girmek.

Kirkpatrick modeli

Donald Kirkpatrick’in geliştirdiği, eğitimi dört düzeyde değerlendiren çerçeve: tepki, öğrenme, davranış ve sonuçlar (Kirkpatrick Partners). Mentorluk değerlendirmesini kurgulamak için de kullanılabilir.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı değerlendirme

Koçluk

Eğitimli ve çoğu zaman ücretli bir koçla, tanımlı bir performans ya da davranış hedefine yönelik yapılandırılmış ilişki. Mentordan farklı olarak koçun, danışanın alanında deneyimli olması gerekmez.

Ayrıntılı bilgi: Koçluk ve mentorluk arasındaki farklar

M

Menti

Mentorluk alan kişi. Hedefleri menti belirler, görüşmelere hazırlanır ve aradaki adımları atar.

Ayrıntılı bilgi: Menti nedir?

Mentor

Bir mentinin gelişmesine yardım etmek için bilgisini, bakış açısını ve dürüst geri bildirimini paylaşan daha deneyimli kişi. Kelime, Homeros’un Odysseia destanında Odysseus’un oğluna göz kulak olsun diye bıraktığı dostu Mentor’dan gelir.

Ayrıntılı bilgi: İyi bir mentor nasıl olur

Mentor eğitimi

Mentorların program öncesinde ve sırasında hazırlanması. Programın hedeflerini, mentorun rolünü ve sınırlarını, dinleme ve soru sormayı, gizliliği ve zor durumları kapsar.

Ayrıntılı bilgi: Mentor eğitimi

Mentorluk

Daha deneyimli bir kişinin, düzenli sohbetlerle daha az deneyimli birinin gelişmesine yardım ettiği ilişki. Bir müfredatı değil, mentinin hedeflerini izler.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk nedir?

Mentorluk çemberi

Bir ya da iki mentorun yönlendirdiği, ortak konular üzerine düzenli olarak bir araya gelen küçük grup. Üyeler mentordan öğrenirken birbirine de destek olur.

Ayrıntılı bilgi: Grup mentorluğu

Mentorluk görüşmesi

Mentor ile menti arasındaki tek bir buluşma; seans da denir. Çoğu zaman bir gündem etrafında kurulur: ilerleme özeti, bir ana konu ve sonraki adımlar.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk seansı nasıl yapılandırılır

Mentorluk programı

Mentor ve mentileri bulup eşleştiren, belirli bir süre boyunca görüşmelerini destekleyen ve sonuçlarını değerlendiren yapılandırılmış girişim.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı nasıl başlatılır

Mentorluk sözleşmesi

Mentor ve mentinin hedeflerini, görüşme sıklığını, iletişim kanallarını, gizliliği ve ilişkinin nasıl biteceğini yazdığı kısa belge.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk sözleşmesi örneği

Mentorluk yazılımı

Bir mentorluk programını tek yerden yürüten uygulama: başvurular, eşleştirme, görüşme planlama, seans takibi, hatırlatmalar ve raporlama.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk yazılımı nasıl seçilir

Mezun mentorluğu

Bir okul ya da üniversite mezunlarının öğrencilere veya yeni mezunlara mentorluk yaptığı program. Genellikle mezun ilişkileri ya da kariyer merkezi yürütür; odakta okuldan iş hayatına geçiş vardır.

Ayrıntılı bilgi: Mezun mentorluk programı

O

Onboarding buddy

Yeni bir çalışana ilk haftaları ya da ayları için atanan çalışma arkadaşı. Pratik soruları yanıtlar ve tanıştırmalar yapar; mentorluktan daha hafif ve daha kısadır.

Ayrıntılı bilgi: Onboarding buddy programı

P

Pilot program

Daha geniş bir lansmandan önce tasarımı sınamak için sınırlı bir grupla, sınırlı bir süre yürütülen küçük ilk sürüm.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı teklif örneği

Program değerlendirmesi

Programın hedeflerine ulaşıp ulaşmadığını ölçmek. Genellikle katılım verilerini, katılımcı anketlerini ve lansmandan önce destekçilerle anlaşılan sonuç ölçütlerini birleştirir.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı değerlendirme

Program koordinatörü

Programı gündelik olarak yürüten kişi; program yöneticisi ya da sorumlusu da denir. Katılımcıları bulur, eşleşmeleri onaylar, hatırlatma gönderir ve sonuçları raporlar.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı nasıl yönetilir

Protégé

Menti için kullanılan eski bir kelime; Fransızcada korunan kişi demektir. Mentorun kişiyi koruduğu ya da kolladığı izlenimini verdiği için programların çoğu menti kelimesini tercih eder.

Ayrıntılı bilgi: Menti nedir?

R

Resmî mentorluk

Tanımlı hedefleri, başvurusu, eşleştirmesi, belirli bir süresi ve değerlendirmesi olan bir program üzerinden yürüyen mentorluk. Gayriresmî mentorluğun karşıtıdır.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı nasıl başlatılır

S

SMART hedefler

Belirli, ölçülebilir, ulaşılabilir, ilgili ve zamana bağlı hedefler. Mentiler ilerlemeyi konuşabilmek için başlangıçta çoğu zaman bir iki SMART hedef yazar.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk hedef belirleme formu

Sponsorluk

Kıdemli bir yöneticinin etkisini birini savunmak için kullanması; örneğin onu terfiye önermek. Mentor tavsiye verir, sponsor kişi adına harekete geçer.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk ve sponsorluk farkı

T

Tek oturum açma (SSO)

Kişilerin mevcut kurumsal hesaplarıyla giriş yapmasını sağlayan yöntem. Ayrı şifre ihtiyacını kaldırır ve erişimi BT’nin merkezden yönetmesini sağlar.

Tersine mentorluk

Daha az kıdemli birinin daha kıdemli birine mentorluk yapması. Konular genellikle teknoloji, yeni çalışma alışkanlıkları ya da farklı bir kuşağın veya grubun deneyimidir.

Ayrıntılı bilgi: Tersine mentorluk

Ü

Üçlü mentorluk

Üç katılımcılı format: bir mentor ve iki menti ya da farklı bakış açıları getiren iki mentor ve bir menti.

Y

Yatırım getirisi (ROI)

Bir programın maliyetinin yarattığı finansal değerle karşılaştırılması; çoğu zaman oran ya da yüzde olarak verilir. Mentorlukta değer, çalışanı elde tutma gibi sonuçlardan tahmin edilir.

Ayrıntılı bilgi: Mentorluk programı yatırım getirisi

Yeniden eşleştirme

Bir eşleşme yürümediğinde, örneğin uyumsuzluk, takvim çakışması ya da birinin ayrılması sonrasında yeni bir mentor ya da menti atanması. Kimseyi suçlamayan bir süreç insanları programda tutar.

Ayrıntılı bilgi: Mentor ve menti nasıl eşleştirilir

Buradan sonra

Program kuruyorsanız mentorluk programı nasıl başlatılır ve mentor ve menti nasıl eşleştirilir rehberleriyle başlayın. Mentornity başvuruları, mentor eşleştirmeyi, görüşme planlamayı ve raporlamayı yürütür ve 10 kullanıcıya kadar ücretsizdir.

Sık sorulan sorular

Mentor ile menti arasındaki fark nedir?

Mentor, bilgisini ve geri bildirimini paylaşan daha deneyimli kişidir. Menti ise mentorluk alan, hedefleri belirleyen ve hazırlığın çoğunu yapan kişidir.

Protégé ile menti aynı şey mi?

Evet. Protégé daha eski bir kelimedir ve mentorun kişiyi koruduğu ya da kolladığı izlenimini verir. Bu yüzden birçok program bugün menti der.

Mentorlukta ROI ile ROE arasındaki fark nedir?

ROI, programın maliyetini yarattığı finansal değerle karşılaştırır. ROE ise programın, destekçilerin başta tanımladığı başarıyı sağlayıp sağlamadığına bakar. Sonuçları parayla ifade etmek zor olduğunda işe yarar.

İnsanların gerçekten devam ettiği mentorluk programları yürütün

Programınızı kurun, katılımcılarınızı davet edin; eşleştirmeyi, takvimi ve takibi Mentornity üstlensin. Siz her ilişkinin sağlığını tek panelden izleyin.

Ücretsiz başlayın · Kredi kartı gerekmez · Aynı gün kurulum

Mentornity’yi yapay zekânıza sorun

Asistanınızı seçin. Bu sayfa için yazılmış özeti okuyup sizin programınız için cevaplar.

Neyi cevaplasın?

Şurada açın

Soruyu görün

Lütfen https://www.mentornity.com/tr/rehberler/mentorluk-sozlugu/llms.txt adresini oku. Bu, Mentornity’nin https://www.mentornity.com/tr/rehberler/mentorluk-sozlugu/ sayfası için hazırladığı özet. Bir mentorluk programı yürütüyoruz ya da planlıyoruz. Mentornity’nin programımıza getireceği en önemli beş somut faydayı anlat: program ekibi, mentorlar ve mentiler için. Cevabı bu özete ve mentornity.com’a dayandır. Orada olmayan bir şey varsa tahmin etmek yerine bunu belirt. Lütfen Türkçe ve kısa cevap ver: 200 kelimeyi geçmesin, kısa maddeler halinde, en önemlisi önce. Gerisini biz soracağız. Sonunda ücretsiz program açma linkini ver: https://www.mentornity.com/tr/ucretsiz-dene/?utm_source=chatgpt&utm_medium=ai-assistant&utm_campaign=ask-your-ai